Dlaczego dobrzy menedżerowie popełniają głupie błędy? Psychologia decyzji w firmie

W świecie biznesu często zakładamy, że dobry menedżer to ktoś, kto zawsze podejmuje trafne decyzje. Rzeczywistość pokazuje jednak, że nawet doświadczeni liderzy potrafią popełniać błędy, które z zewnątrz wyglądają jak zupełnie irracjonalne. Dlaczego tak się dzieje? Odpowiedź leży w psychologii decyzji, emocjach oraz procesach meta poznawczych.

Automatyczne reakcje zamiast refleksji

W wielu organizacjach dominuje presja, by reagować szybko i stanowczo. Problem w tym, że szybkie reakcje często są automatyczne, czyli niepoprzedzone refleksją. Menedżer nie zadaje sobie podstawowego pytania: „Czy ja na pewno dobrze rozumiem sytuację?”.

Przykład: jeden menedżer impulsywnie grozi pracownikom zwolnieniem, gdy słyszy rozmowę o związkach zawodowych. Drugi zatrzymuje się, sprawdza przepisy, analizuje politykę firmy i ocenia swoje emocje. Tylko jeden z nich działa świadomie.

Brak świadomości własnych braków wiedzy

Największym ryzykiem nie jest brak wiedzy — lecz brak świadomości, że tej wiedzy brakuje. Wielu menedżerów działa w przekonaniu, że „wie wystarczająco dużo”, aby reagować automatycznie. Takie podejście tworzy przestrzeń na kosztowne błędy.

Czytaj również:

Rozpoznawanie zamiast zapamiętywania

Tomasz • 16 grudnia 2025

Emocje jako ukryty ster w podejmowaniu decyzji

Psychologia pokazuje, że emocje biorą czynny udział w organizacji zachowania. Uczucie gniewu, stresu czy euforii może prowadzić do:

• pochopnych osądów,
• bagatelizowania zagrożeń,
• zwiększonej impulsywności,
• nadmiernej pewności siebie.

Emocje tworzą tzw. feeling-of-rightness — poczucie, że „ta decyzja jest właściwa”. Niestety to tylko sygnał emocjonalny, a nie obiektywna ocena sytuacji.

Uprzedzenia poznawcze jako niewidzialne filtry myślenia

Nawet najlepsi menedżerowie są podatni na błędy poznawcze. Do najczęstszych należą:

• efekt potwierdzenia – poszukiwanie informacji wspierających wcześniejsze założenia,
• heurystyka dostępności – kierowanie się tym, co najłatwiej przychodzi na myśl,
• efekt zakotwiczenia – przywiązanie do pierwszej napotkanej informacji,
• nadmierna pewność siebie – przecenianie swoich kompetencji.

Zbyt duża pewność siebie ekspertów

Badania wykazują, że eksperci częściej niż nowicjusze popełniają kosztowne błędy. Dlaczego? Ponieważ:

• zbyt mocno ufają swojej intuicji,
• ignorują sygnały ostrzegawcze,
• upraszczają złożone problemy,
• widzą wzorce tam, gdzie ich nie ma.

Ekspertyza jest ogromną wartością, ale prowadzi także do powstawania ślepych punktów.

Presja czasu a jakość decyzji

W biznesie dominuje przekonanie, że szybkość jest synonimem efektywności. Jednak presja czasu znacząco ogranicza zdolność refleksyjnego myślenia. Menedżerowie działają wtedy impulsowo, co zwiększa ryzyko błędów.

Brak metapoznania jako źródło błędów

Metapoznanie to zdolność analizowania własnego myślenia. Menedżer z rozwiniętymi umiejętnościami meta poznawczymi potrafi:

• zatrzymać się przed reakcją,
• ocenić swoje emocje,
• zweryfikować brakujące informacje,
• odróżnić fakty od interpretacji,
• świadomie korygować pierwszą reakcję.

Menedżer bez metapoznania działa automatycznie, jest podatny na emocje i nie potrafi zauważać własnych błędów.

Dobrzy menedżerowie popełniają błędy nie dlatego, że brakuje im wiedzy czy kompetencji, ale dlatego, że:

• nie są świadomi własnych ograniczeń,
• nie identyfikują braków informacji,
• poddają się emocjom,
• ulegają błędom poznawczym,
• działają automatycznie zamiast refleksyjnie.

Współczesne zarządzanie wymaga nie tylko wiedzy i doświadczenia, ale przede wszystkim samoświadomości. To ona pozwala menedżerom podejmować lepsze decyzje, budować zaufanie i skutecznie prowadzić zespoły.